Blikseminterview Richard Dawkins

Dawkins blijft fulmineren tegen pseudo-wetenschap

21-05-2004

Noem een pseudo-wetenschap en Richard Dawkins snoeit hem effectief met intellectueel sarcasme. De Oxfordse gentleman van het evolutiedenken was deze week in Nederland.

De Oxfordse leerstoel ‘Public Understanding of Science’ van Richard Dawkins lijkt meer op een lanceerplatform dan een laboratoriumkruk voor nieuw biologisch onderzoek.

Dawkins maakt de domme zelfvoldane buitenwereld duidelijk dat de wetenschappelijke methode het beste is dat onze beschaving heeft voortgebracht. En wee degene die daaraan twijfelt, zo blijkt ook tijdens zijn lezingen in het Amsterdamse NeMo en de Leidse Pieterskerk.

Dawkins lijkt in zijn nu vertaalde boek ‘De Kapelaan van de Duivel’, een verzameling essays uit de afgelopen 25 jaar, vooral emotioneel bevlogen op de barricade te gaan voor de wetenschap en de evolutie.

De evolutiebiologie zelf komt er vergeleken met vroeger wat bekaaid af. waarom?

‘Ik ben met een nieuw groot boek bezig, waar ik daar weer meer aandacht aan besteed. Het heet An Ancestor’s tale, met als werktitel Back in the history of life dat eind deze zomer moet verschijnen. Het boek is opgezet als de Canterbury tales van Geoffrey Chaucer. Zoals ieder personage in Chaucer’s boek tijdens een pelgrimsreis een eigen verhaal vertelt, laat ik de natuur het verhaal van de evolutie vertellen in verschillende episodes. En dan achterstevoren, waarbij ik bij de mens begin.’

Waarom achterstevoren?

‘In de mens zijn mensen toch sowieso wel geďnteresseerd omdat wij onszelf het belangrijkste vinden. Ik wil niet dat wij als een centraal eindpunt in de evolutie gezien worden. Daarom heb ik de geschiedenis omgedraaid. Het hele boek moet een synthese bieden in de enorme hoeveelheid gegevens die de afgelopen decennia is vrijgekomen. Daarbij zitten ook de nieuwere wetenschappelijke publicaties verwerkt.’

U blijft nog steeds fulmineren tegen religie en evolutietwijfelaars. U doet dat erg onderhoudend, maar mensen kennen uw standpunt toch onderhand wel?

‘Het is jammer genoeg nog steeds nodig om die onzin aan de kaak te stellen. Kijk naar Amerika, mensen als Bush die zich Reborn Christian noemen en die creationisme een wetenschappelijke status geven. Of het toenemende aantal wetenschappers dat mystieke stromingen omarmt. Ik vind dat we als wetenschappers voor de waarheid in moeten staan en die is niet gebaat bij dat soort idiots. Wetenschappers die nog steeds in de zesdagentheorie geloven, spreken zichzelf tegen. Als die er ook in Nederland zijn, dan mag je van mij best opschrijven dat ik dat idioten vind.’

Wilt u herinnerd worden als bestrijder van pseudo-wetenschap en religie, of als evolutiebioloog?

‘Ik kies toch liever voor dat laatste, dan dat ik als een destroyer te boek sta. Ik ben nu de zestig gepasseerd en heb besloten minder tijd aan het bestrijden van onzin te verspillen, en me meer op de mooie kanten van wetenschap te richten. Maar enige tijdverspilling blijft noodzakelijk.